Wrth ddelio gyda'r system gyfreithiol neu angen talu trethi, mae gen ti'r cyfle ac yn aml yr hawl i wneud hynny yn Gymraeg. Os wyt ti'n edrych am gyngor ar faterion ariannol neu gyfreithiol gelli ddod o hyd i arbenigwyr sy'n gweithio yn Gymraeg.  

Yr Heddlu

Mae gen ti’r hawl i gyfathrebu yn Gymraeg gyda phob heddlu a Chomisiynydd Heddlu a Throsedd yng Nghymru, ar sail un-i-un, dros y ffôn ac yn ysgrifenedig. 

Mae’r heddluoedd a Chomisiynwyr Heddlu a Throsedd bellach yn gorfod cydymffurfio â safonau’r Gymraeg. Ceir mwy o wybodaeth ynglŷn â’r union wasanaethau mae rhaid iddynt ddarparu yn Gymraeg ar  wefan Comisiynydd y Gymraeg.

Achosion cyfreithiol

Rwyt ti’n gallu defnyddio’r Gymraeg os wyt ti’n ddiffynnydd, yn dyst neu ynghlwm mewn unrhyw ffordd arall ag achos cyfreithiol yng Nghymru.

Os wyt ti eisiau defnyddio’r Gymraeg mewn llys yng Nghymru, ar wahân i lys ynadon, dylet ddweud wrth y llys ar y cyfle cyntaf posib. Mewn llysoedd ynadon, mae’n ddefnyddiol os wyt ti’n dweud wrth y llys ymlaen llaw, ond nid yw’n hanfodol.

Mae nifer o gyfreithwyr sy'n cynnig eu gwasanaeth drwy gyfrwng y Gymraeg ac yn arbenigo mewn cyfraith teuluol, iechyd, anaf personol a llawer mwy. Cymer olwg ar cyfreithwyr.com am fwy o wybodaeth.

Tribiwnlysoedd

Fe gei di ddefnyddio’r Gymraeg mewn tribiwnlysoedd yng Nghymru.

Rheithgor

Os cei dy alw i wasanaethu ar reithgor yn Llys y Goron yng Nghymru, fe fyddi di’n derbyn dogfennau dwyieithog, ac mae’n rhaid i ti eu hateb. Fe fyddi di’n gallu ateb yn Gymraeg gan nodi os wyt ti eisiau derbyn unrhyw gyfathrebiad yn y dyfodol trwy gyfrwng y Gymraeg. Fe fyddi di’n gallu tyngu llw’r rheithiwr, neu gadarnhau, yn Gymraeg.

Tu allan i Gymru

Tu allan i Gymru, y barnwr sy’n penderfynu a fydd yn caniatáu i’r Gymraeg gael ei siarad mewn llys. Ble caiff ei chaniatáu, bydd cyfleusterau cyfieithu ar y pryd yn cael eu defnyddio.

Mwy o wybodaeth

Am fwy o wybodaeth ffonia linell gymorth Cymraeg Gwasanaeth Llysoedd a Thribiwnlysoedd Ei Mawrhydi: 0800 212 368

Rôl y Cwnsler Cyffredinol

Mae mwy o fanylion am rôl y Cwnsler Cyffredinol, sef Swyddog y Gyfraith Llywodraeth Cymru, i'w cael ar wefan y Llywodraeth.

Cyfrifwyr, Cyngor Ariannol a threth incwm

Mae yna lawer o gwmnïau cyfrifwyr a chyngor ariannol preifat sy’n cynnig gwasanaeth drwy’r Gymraeg ym mhob cwr o Gymru.

Am gyngor ariannol rhad ac am ddim drwy’r Gymraeg cer i wefan y Gwasanaeth Cynghori Ariannol, gwasanaeth annibynnol a gafodd ei sefydlu gan y llywodraeth.

Mae gwybodaeth yn Gymraeg am dreth incwm i'w chael ar wefan Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi. Mae pob cyfathrebiad gyda nhw yn ddwyieithog neu yn dy iaith ddewisedig, ar sail un-i-un, yn ysgrifenedig neu dros y ffôn.

Mae cyngor am faterion ariannol a threth hefyd ar gael ar wefan Cyngor ar Bopeth.

Banciau

Mae modd dilyn cyfarwyddiadau Cymraeg er mwyn tynnu arian o beiriannau twll-yn-y-wal yng Nghymru.  Mae nifer o wasanaethau Cymraeg a dwyieithog eraill yn cael eu cynnig gan fanciau.  Cei restr o linellau ffôn Cymraeg y banciau ar wefan Cyngor ar Bopeth.

Rhannu'r  dudalen hon

Cofrestra nawr i dderbyn y newyddion diweddara am ddigwyddiadau yn Gymraeg

Yn ôl i'r brig